Bệnh tăng huyết áp người trẻ là gì? Đây là câu hỏi nhận được nhiều sự quan tâm bởi tình trạng này đang ngày càng trở nên phổ biến, nhất là ở giới trẻ thành thị. Đặc điểm chung của họ là thường phải chịu nhiều áp lực trong cuộc sống, có lối ăn uống - sinh hoạt không điều độ,… Vậy người trẻ bị tăng huyết áp phải làm sao? Hãy cùng tìm hiểu!

Định nghĩa tăng huyết áp người trẻ

Huyết áp bình thường ở người trưởng thành là dưới 120/80 mmHg. Trong đó, 120 là số đại diện cho huyết áp tâm thu, 80 đại diện cho huyết áp tâm trương. Một người bị tăng huyết áp khi chỉ số này lớn hơn hoặc bằng 140/90 mmHg. Tăng huyết áp người trẻ tuổi (dưới 35) thường là cao ở chỉ số huyết áp tâm trương (ví dụ 120/95 mmHg). Đối với người cao tuổi thì ngược lại: Thường tăng chỉ số huyết áp tâm thu. Dấu hiệu không điển hình của bệnh lý này là: Khó kiềm chế cảm xúc, dễ nóng giận, mất tập trung, ảnh hưởng đến công việc, giao tiếp,…

Nguyên nhân gây tăng huyết áp ở người lớn tuổi có đến 95% là vô căn, chỉ khoảng 5% có nguyên nhân rõ ràng. Ngược lại, đối với người trẻ tuổi, tỷ lệ tăng huyết áp có nguyên nhân là cao hơn. Các yếu tố có thể dẫn đến vấn đề này là: Bệnh lý thận mạn tính, mất cân bằng nội tiết tố, dùng nhiều rượu, bia,… Ngoài ra, các tác nhận góp phần làm tăng huyết áp người trẻ là: Hút thuốc lá, stress trong công việc và cuộc sống, ăn quá mặn,...

Làm sao để phòng tránh tình trạng tăng huyết áp ở người trẻ?

Tăng huyết áp gây các biến chứng trên tim mạch, não, thận, mắt và nhiều cơ quan khác. Ở người trẻ, biến chứng tăng huyết áp gây rối loạn chức năng tình dục cao hơn 2,5 lần so với bình thường. Tỷ lệ này còn lớn hơn nếu mắc kèm các bệnh như: Đái tháo đường, bệnh thận mạn,… Để phòng ngừa bệnh tăng huyết áp ở người trẻ tuổi, các chuyên gia khuyên bạn nên:

- Giảm cân theo chế độ ăn kiêng khoa học: Thay thế mỡ động vật bằng các loại dầu thực vật tốt cho hệ tim mạch; Dùng ít đường ngay cả khi không bị đái tháo đường; Ăn nhiều chất đạm có nguồn gốc từ cá và thực vật thay vì các loại thịt heo, bò, gà,…; Bổ sung thêm chất xơ, vitamin và khoáng chất từ rau xanh và quả tươi. Ngoài ra, nên giảm bớt khẩu phần ăn mỗi bữa (không nên giảm bớt số bữa ăn). Không nên ăn quà bánh, nước ngọt, đồ chế biến sẵn. Hạn chế ăn muối (natri), nên dùng ít hơn 2,3g natri/ngày. Nên ăn thực phẩm chứa nhiều chất tốt cho hoạt động của hệ tim mạch như: Kali (chuối, nước dừa, đậu trắng…), canxi (có trong sữa, tôm, cua,…), magiê,...

- Rèn luyện thân thể, thường xuyên tập thể dục đều đặn mỗi ngày khoảng 30 – 45 phút. Có thể áp dụng các bài tập như: Đi bộ, chạy bộ nhưng tuyệt đối không được gắng sức khi cảm thấy tim đập nhanh. Giữ nếp sinh hoạt điều độ, ổn định, tránh trạng thái xúc động, lo âu, ngủ đủ giấc.

- Hạn chế uống nhiều rượu hay dùng các chất kích thích khác như: Cà phê, chè đặc. Không hút thuốc lá.

- Thường xuyên đo huyết áp để theo dõi tình trạng sức khỏe, từ đó có biện pháp xử lý hiệu quả và kịp thời.

Điều trị tăng huyết áp ở người trẻ như thế nào?

Các yếu tố cản trở quá trình điều trị tăng huyết áp ở người trẻ xuất phát từ tâm lý không chấp nhận là mình mắc bệnh vì cảm thấy cơ thể vẫn khỏe mạnh. Bên cạnh đó là tư tưởng che giấu bệnh vì sợ ảnh hưởng việc thăng tiến trong công việc. Về mặt nguyên tắc, điều trị tăng huyết áp ở người trẻ tuổi bao gồm: Biện pháp dùng thuốc, không dùng thuốc, phòng ngừa yếu tố nguy cơ tim mạch và kiểm soát nguyên nhân. Cụ thể như sau:

* Biện pháp không dùng thuốc: Ngừng hút thuốc lá, giảm uống bia, rượu, tăng hoạt động thể lực, giảm cân nếu bị thừa cân – béo phì, xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh.

* Kiểm soát yếu tố nguy cơ tim mạch: Cai thuốc lá, xây dựng lối sống cân bằng, giảm stress, uống ít rượu, kiểm soát bệnh đái tháo đường và rối loạn lipid máu,…

* Hạ huyết áp bằng thuốc: Một số loại thuốc có thể được kê đơn là: Thuốc lợi tiểu (giảm tình trạng giữ nước trong cơ thể và loại bỏ natri), thuốc chẹn kênh canxi (ngăn sự co thắt mao mạch bằng cách làm gián đoạn sự di chuyển của dòng canxi vào tế bào), thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn kênh beta (giảm nhịp tim, từ đó điều tiết lượng máu lưu thông qua các mao mạch),...

* Điều trị theo nguyên nhân:

- Hẹp động mạch thận: Tái tạo mạch, đặt stent hoặc loại bỏ nội mạc mạch máu.

- U tủy, u vỏ thượng thận: Cắt bỏ khối u.

- Bệnh lý nhu mô thận: Điều trị bằng thuốc.

Tuy nhiên, các chuyên gia không khuyến khích người trẻ tuổi lạm dụng thuốc bởi chúng có thể dẫn đến những tác dụng phụ nguy hiểm. Vì thế, bạn nên uống đúng và đủ liều theo chỉ định. Tuyệt đối không thay đổi loại thuốc, tự ý dừng thuốc hay giảm liều để tránh huyết áp tăng trở lại.